PERFORMANCA E ORIENTUAR E PLANIFIKIMIT, HAPESIRAT E VEPRIMIT DHE PLANIFIKIMIT STRATEGJIK PER QYTETIN E TIRANES DHE PRISHTINES

Abstrakt
Shqipëria dhe Kosova, ishin nën sistemin socialist të qeverisjes për 50 vitet e fundit, kanë lëvizur në një ekonomi të tregut. Vëndet duhet të kryejnë një seri reformash në mënyrë që të arrijnë qeverisje më të mirë që do të çojë në një cilësi të mirë të jetës së popullit të saj ne pergjithesi e kushteve te mira urbane ne vecanti. Prona dhe iniciativa private duhet trajtuar në mënyre të kujdesshme. Pas viteve 1990 mundësitë ekonomike u shfaqen në qytete.Rrjedhimisht, migrimi rural-urban apo urban-urban shpejt ndryshoi konfigurimin e territorit urban.

[next-page]

Në sistemin e mëparshem toka ishte pronë e shtetit. Zhvillimi i urbanistikës ishte projektuar, financuar dhe zbatuar nga qeveria. Menaxhimi i tokës (administrimi dhe perdorimi i tokes) ishte detyre e shtetit dhe sistemi funksiononte në drejtim hierarkik nga lart poshte. Planifikuesit nuk ishin të lirë të vendosnin në përdorimin e tokës (mbeshtetur në principet e mbrojtjes së tokës bujqësore). Kërkesa për tokë (vecanërisht për tokë urbane me infrastrukturë) ndryshoi si rezultat i faktorëve kryesore si më poshtë:
[next-page]
• Ndryshimet ekonomike dhe politike;
• Kombinimi i strategjive të kushteve të vështira të strehimit si dhe investimeve të individëve në to duke e parë edhe si një siguri financiare të këtij investimi;
• Rritja e shpejte e popullsise ne rajone te vecanta.

Në këtë kontekst, Tirana, kryeqyteti i Shqipërisë, ashtu edhe Prishtina kryeqyteti i Kosovës po përballen me shumë probleme duke u përpjekur për të zgjidhur ato.Tirana, me një popullsi prej 700,000 banorë, mban një rritje si rezultat i migrimit masiv nga zonat rurale.

[next-page]

Popullsia e Tiranës së Madhe ka qenë në rritje me një normë prej 7% në vit. Mjedisi i ndërtuar i Tiranës tashmë zë mbi 2,600 hektarë në krahasim me 1,600 hektarë në 1990. Shumica dërrmuese e këtij zhvillimi ka qenë i ndërtuar nga sektori informal.
Prishtina, me popullsi~200,000 banore, me rritje të vazhdueshme rapode. Hapesira e planifikuar urbane ne vitin 2000, per Prishtinen kalon 5000 ha. Shumica dërrmuese e këtij zhvillimi ka qenë i ndërtuar nga sektori informal.

[next-page]

Pronësia private mbi tokën, lëvizja e lirë e popullsisë dhe ekonomisë së decentralizuar ka një ndikim të drejtpërdrejtë në urbanizimin e territorit.
Në këtë kontekst ekziston një nevojë për planifikim të ri të qytetit. Vitet 1990 në Shqiperi, sikurse në Kosovë vitet 2000; sollën një model të ri politik, ekonomik dhe social të zhvillimit të qytetit. Ndryshimet kryesore si drejtës së pronësisë, një sektori privat në ekonomi, marrëdhëniet ri institucional etj, solli disa ndryshime në mënyrën e të kuptuarit në sektorin e planifikimit.

[next-page]

Këto krijuan mjedisin e ri të reagimit në performancën e sektorit të planifikimit. Pra, nevoja dhe ideja për një plan të ri doli në pah si emergjencë. Por gjërat kanë ndryshuar, ligjet e reja janë në fuqi dhe në përgjithësi i bën gjërat ndryshe. Kjo sjell probleme të tjera çështje të tjera në diskutim të zgjidhet ndryshe.

Lini një Përgjigje

Adresa juaj email s’do të bëhet publike. Fushat e domosdoshme janë shënuar me një *