• AUTOR: PHD KANDITAT GJERGJ THOMAI, DR. DANIEL GURALUMI, MSC IVA MEZEZI POLITIKA TË MENAXHIMIT URBAN TË TOKËS PËR QEVERISJEN QËNDRORE DHE VENDORE NË SHQIPËRI

    Abstrakt
    Karakteri i veçantë i tokës urbane ndikon në tregun e tokës urbane: (i) Toka është fizikisht padëmtueshme dhe nuk ndikohet nga koha; (ii) Toka nuk është e transportueshme; (iii) Toka është i kufizuar në sasi dhe furnizimi i saj nuk mund të rritet menjehere; dhe (iv) Toka nuk përdoret vetëm për qëllime të prodhimit, por edhe si një investim afatgjatë ose si një bazë për kursime. Menaxhimit i tokës urbane është një situatë komplekse dhe shumë dinamike që kërkon:
    • njohuritë dhe të kuptuarit e dinamikës dhe proçeseve të rritjes urbane në një treg të tokës te segmentuar dhe të parregulluar; >br> • aftësinë për të formuluar qasjet strategjike për planifikimin dhe zhvillimin; dhe
    • pushtet legjislativ për të zbatuar iniciativat proaktive.
    Institucionet publike përkatëse nuk janë të pozicionuar mirë për të adresuar çështjet më të gjera dhe strategjitë e zhvillimit urban, por vendimet e tyre krijojnë precedente ligjorë dhe prodhojnë aktivitete konkrete, të cilat ndikojnë në mjedisin urban.
    Procedurat dhe normat e planifikimit janë joefektive dhe joefikase, standardet duhet të jenë të studiuar dhe më e rëndësishmja pronësia e tokës duhet të sqarohet. Rritja demografike, migrimi rural urban, zgjerimi i shpejtë i zonës së urbanizuar, ndryshimet e pronësisë së tokës, dhe ndryshimi në kërkesën dhe furnizimin e tokës rezultoi në modelet e zhvillimit kaotik, shpërdorimin e burimeve të tokës, të kushtueshme për të siguruar me infrastrukturë dhe shërbime urbane. Me transaksionet e tokës dhe aktivitet e ndërtimit të kryera jashtë kornizës ligjore për zhvillim.

    POLITIKA TË MENAXHIMIT URBAN TË TOKËS PËR QEVERISJEN QËNDRORE DHE VENDORE NË SHQIPËRI

    AUTOR: PHD KANDITAT GJERGJ THOMAI, DR. DANIEL GURALUMI, MSC IVA MEZEZI

    Data e publikimit: SHKURT 2011
    Publikuar ne: REVISTA SHQIPTARE E SHKENCAVE TE NATYRES DHE TEKNIKES E AKDEMISE SE SHKENCAVE TE SHQIPERISE

  • AUTOR: GJERGJ THOMAI, BINAK BEQAJ, DANIEL GURALUMI PERFORMANCA E ORIENTUAR E PLANIFIKIMIT, HAPESIRAT E VEPRIMIT DHE PLANIFIKIMIT STRATEGJIK PER QYTETIN E TIRANES DHE PRISHTINES

    Abstrakt
    Shqipëria dhe Kosova, ishin nën sistemin socialist të qeverisjes për 50 vitet e fundit, kanë lëvizur në një ekonomi të tregut. Vëndet duhet të kryejnë një seri reformash në mënyrë që të arrijnë qeverisje më të mirë që do të çojë në një cilësi të mirë të jetës së popullit të saj ne pergjithesi e kushteve te mira urbane ne vecanti. Prona dhe iniciativa private duhet trajtuar në mënyre të kujdesshme. Pas viteve 1990 mundësitë ekonomike u shfaqen në qytete.Rrjedhimisht, migrimi rural-urban apo urban-urban shpejt ndryshoi konfigurimin e territorit urban.
    Në sistemin e mëparshem toka ishte pronë e shtetit. Zhvillimi i urbanistikës ishte projektuar, financuar dhe zbatuar nga qeveria. Menaxhimi i tokës (administrimi dhe perdorimi i tokes) ishte detyre e shtetit dhe sistemi funksiononte në drejtim hierarkik nga lart poshte. Planifikuesit nuk ishin të lirë të vendosnin në përdorimin e tokës (mbeshtetur në principet e mbrojtjes së tokës bujqësore). Kërkesa për tokë (vecanërisht për tokë urbane me infrastrukturë) ndryshoi si rezultat i faktorëve kryesore si më poshtë:
    • Ndryshimet ekonomike dhe politike;
    • Kombinimi i strategjive të kushteve të vështira të strehimit si dhe investimeve të individëve në to duke e parë edhe si një siguri financiare të këtij investimi;
    • Rritja e shpejte e popullsise ne rajone te vecanta.
    Në këtë kontekst, Tirana, kryeqyteti i Shqipërisë, ashtu edhe Prishtina kryeqyteti i Kosovës po përballen me shumë probleme duke u përpjekur për të zgjidhur ato.Tirana, me një popullsi prej 700,000 banorë, mban një rritje si rezultat i migrimit masiv nga zonat rurale.
    Popullsia e Tiranës së Madhe ka qenë në rritje me një normë prej 7% në vit. Mjedisi i ndërtuar i Tiranës tashmë zë mbi 2,600 hektarë në krahasim me 1,600 hektarë në 1990. Shumica dërrmuese e këtij zhvillimi ka qenë i ndërtuar nga sektori informal. Prishtina, me popullsi~200,000 banore, me rritje të vazhdueshme rapode. Hapesira e planifikuar urbane ne vitin 2000, per Prishtinen kalon 5000 ha. Shumica dërrmuese e këtij zhvillimi ka qenë i ndërtuar nga sektori informal.
    Pronësia private mbi tokën, lëvizja e lirë e popullsisë dhe ekonomisë së decentralizuar ka një ndikim të drejtpërdrejtë në urbanizimin e territorit. Në këtë kontekst ekziston një nevojë për planifikim të ri të qytetit. Vitet 1990 në Shqiperi, sikurse në Kosovë vitet 2000; sollën një model të ri politik, ekonomik dhe social të zhvillimit të qytetit. Ndryshimet kryesore si drejtës së pronësisë, një sektori privat në ekonomi, marrëdhëniet ri institucional etj, solli disa ndryshime në mënyrën e të kuptuarit në sektorin e planifikimit.
    Këto krijuan mjedisin e ri të reagimit në performancën e sektorit të planifikimit. Pra, nevoja dhe ideja për një plan të ri doli në pah si emergjencë. Por gjërat kanë ndryshuar, ligjet e reja janë në fuqi dhe në përgjithësi i bën gjërat ndryshe. Kjo sjell probleme të tjera çështje të tjera në diskutim të zgjidhet ndryshe.

    PERFORMANCA E ORIENTUAR E PLANIFIKIMIT, HAPESIRAT E VEPRIMIT DHE PLANIFIKIMIT STRATEGJIK PER QYTETIN E TIRANES DHE PRISHTINES

    AUTOR: GJERGJ THOMAI, BINAK BEQAJ, DANIEL GURALUMI

    Data e publikimit: JANAR 2013
    Publikuar ne: QERSHOR 2013 Publikuar ne:REVISTEN SHKENCORE TE “ALBANIAN UNIVERSITY” “OPTIME”

  • AUTOR: AUTOR: GJERGJ THOMAI POLITIKA LIGJORE, FINANCIARE DHE INSTITUCIONALE E MENAXHIMIT TE TOKES PER PUSHTETIN VENDOR DHE QENDROR NE SHQIPERI

    Abstrakt
    Menaxhimi i tokes urbane eshte nje situate komplekse dhe dinamike qe kerkon:
    •Njohuri dhe kuptimin e dinamikave dhe proceseve te rritjes urbane ne nje treg toke te segmentuar dhe te crregullt;
    •Kapacitet per te formuluar metoda strategjike ne planifikim dhe zhvillim, dhe
    •Autoritet legjislativ per te zbatuar nisma proaktive
    Ne Shqiperi, ne mungese te rregullave te detyrueshme te zhvillimit te tokes, Keshillat e Rregullimit te Territorit funksionionin si agjensi te menaxhimit te tokes.
    Kjo ka qene nje situate shume e pakenaqshme qe kur keshillat vleresonin propozime projektesh pa perfitime per planet rregulluese ose te strategjive te zhvillimit urban. Deri me sot institucionet publike nuk jane pozicionuar mire per te adresuar strategjite dhe ceshtjet te zhvillimit urban, akoma vendimet krijojne precedente ligjore, dhe prodhojne aktivitete konkrete, te cilat ndikojne ne mjedisin urban.Procedurat dhe normat e planifikimit jane inefektive dhe ineficente, standartet duhet te studjohen dhe me e rendesishmja pronesia mbi token duhet te qartesohet.
    Rritja demografike, migrimi ruralo urban, ekspansioni i shpejte i zonave urbane, ndryshimi i pronesise mbi token, dhe ndryshimet e kerkese ofertes per token rezultuan ne nje zhvillim kaotik, keqperdorim te burimeve te tokes dhe kushtueshmeri ne sigurimin e infrastruktures dhe sherbimeve urbane. Me transaksionet e tokes dhe aktivitetet e ndertimit, kuadri ligjor per zhvillimin, dokumentimi i pronesise, rregjistrimi i titujve, dhe rregjistrimi i transaksioneve jane bere te komplikuara, dhe ne nje menyre jane pengese per nderhyrje ne permiresime te mevonshme.
    Sfida perballe qeverise eshte te paraqese nje menaxhim dhe administrim komprehensiv te tokes me nje miks opsionesh. Qellimi i ketij dokumenti eshte te rishikoje dhe vleresoje politika lokale dhe qendrore te menaxhimit te tokes dhe zhvillimit. Ne te njejten kohe, do te identifikoje problemet kryesore, pikat e forta si dhe ato te dobeta si dhe hapesiren qe duhet te permiresohet.

    POLITIKA LIGJORE, FINANCIARE DHE INSTITUCIONALE E MENAXHIMIT TE TOKES PER PUSHTETIN VENDOR DHE QENDROR NE SHQIPERI

    AUTOR: AUTOR: GJERGJ THOMAI

    Data e publikimit: TETOR 2012
    Publikuar ne:REVISTEN SHKENCORE TE “ALBANIAN UNIVERSITY” “OPTIME”

  • AUTOR: AUTOR: IVA MEZEZI, GJERGJ THOMAI, DANIEL GURALUMI, ILIR QERFOZI ZBATUESHMERIA E KONVENTES PER TE DREJTAT E PERSONAVE ME AFTESI TE KUFIZUAR

    Abstrakt
    Ne Dhjetor te vitit 2009, Qeveria e Shqiperise ndermorri nje hap sinjifikativ ne nenshkrimin e Konventes mbi te Drejtat e Personave me Aftesi te Kufizuar (PAK). Mjedisi i ndertimit ne Shqiperi paraqet nje seri barreriash fizike, te cilat pengojne angazhimin social te personave me aftesi te kufizuar. Mungesa e aksesibilitetit ne banesa, qendrat edukative e arsimore, zonat e ndermarrjeve te prodhimit, argetimit si edhe sherbimeve shendetesore eshte nje fenomen i njohur ne Shqiperi, e cili ndikon jeten e personave me aftesi te kufizuar.
    Aksesibiliteti kerkon eleminimin e pengesave lidhur me ndertimet ne rruget, transportin dhe sherbimet e tjera te brendshme apo te jashtme. Rregullat e planifikimit urban e bejne kete nje kerkese te domosdoshme ligjore qe ndertimet te shmangin pengesat per personat me aftesi te kufizuar megjithese shume sfida kane te bejne me zbatimin e ligjit dhe sigurimin e aksesibilitetit ne ndertesa dhe hapesirat publike. Ne shtese, Qeveria Shqiptare ka vendosur standarte aksesibiliteti dhe pershtatshmerie me qellim udhezimin e sektorit te ndertimit per te
    krijuar kushte per aksesibilietin e mjediseve te ndertuara dhe hapesirave publike per persona me aftesi te kufizuar. Keto standarte jane sanksionuar ne “Rregulloren e Perdorimit te Hapesirave nga Persona me Aftesi te Kufizuar” aprovuar nga VKM Nr. 1503, dt 19.11.2008. Objekti i kësaj rregulloreje është percaktimi i kerkesave teknike për eliminimin e pengesave që përcaktohen si “barriera arkitektonike".Kjo rregullore ka për qëllim zbatimin e rregullave për eliminimin e barrierave arkitektonike në banesat, hapsirat dhe shërbimet publike.
    Rregullat e përfshira më poshtë aplikohen në:
    • ndërtesat private që ndërtohen të reja, rezidenciale ose jo;
    • ndërtesat rezidenciale publike të finacuara nga buxheti i shtetit, që ndërtohen të reja;
    • ristruktrurimet e ndërtesave private dhe publike;
    • hapësirat e jashtme të ndërtesave të lartpërmendura në zonat e përcaktuara.
    Qellimi i ketij artikulli eshte permiresimi i autonomise individuale dhe aksesit ne sherbimet bazike te personave me aftesi te kufizuar nepermjet ndertesave te aksesueshme. Gjithashtu, artikulli do te ofroje praktike te deritanishme te zbatueshmerise ne ndertesa te ndryshme ne qytete te ndryshme te Shqiperise, dhe do te jape konkluzione per veshtiresite ne arritjet e tyre si dhe nderhyrjet per permiresime te metejshme.

    ZBATUESHMERIA E KONVENTES PER TE DREJTAT E PERSONAVE ME AFTESI TE KUFIZUAR

    AUTOR: AUTOR: IVA MEZEZI, GJERGJ THOMAI, DANIEL GURALUMI, ILIR QERFOZI

    Data e publikimit: QERSHOR 2013
    Publikuar ne:QERSHOR 2013 Publikuar ne:REVISTEN SHKENCORE TE “ALBANIAN UNIVERSITY” “OPTIME”

  • AUTOR: GJERGJ THOMAI POLITIKA E PLANIFIKIMIT TE TERRITORIT PËR ZHVILLIM TE QËNDRUESHËM (RAJONI TIRANE –DURRES), SHQIPERI

    Abstrakt
    Planifikimi urban ne Shqiperi, eshte promovuar ne forma te ndryshme te organizimit dhe se fundmi Ligji i Planifikimit te Territorit paraqet nje forme tjeter te politikave mbi territorin qe eshte e lidhur ngushte me decentralizimin e kontrollit te territorit.Në funksion të situatave të ndryshme që ndodhin, mendojme se nepermjet ketij materiali të parashtrohen disa konsiderata mbi planifikimin e territorit.Në Shqipëri rreth 70% e popullsisë jeton në zonat urbane. Megjithatë, me përjashtim të Tiranës, qytetet shqiptare në përgjithësi janë më të vogla se qytetet e rajonit ballkaniko-evropian.
    Pas migrimit masiv rural, ndryshimet sociale tregojne një lloj te ri te Shqiperise rurale qe duhet të evidentohet. Shqiperia ka tre lloje të ndryshme të zonave rurale.
    - "fshat në afërsi të qyteteve", bujqësia ende mund të ketë një rol të madh në këtë fshat;
    - "fshat i ri", si banime turistike dhe"natyrore" me flukse më të larta të emigrantëve dhe rritje më të lartë të tregut të punës;
    - "fshatra të rrezikuar" zonat me dendësi plakje të popullsisë, rënie të prodhimit të tyre, paksim te popullsise dhe të ardhura të ulëta.
    Politika e planifikimit te territorit për zhvillim te qëndrueshëm kerkon përmbushjen sfidave te ngritura nga ndryshimi ekonomik, social dhe kulturor, dhe për të arritur një ekuilibër të popullsisë, industrisë, kulturës, etj në mes të krahinave të vëndit si:
    a) përcaktimi i parimeve dhe i drejtimeve për një zhvillim të qëndrueshëm e të balancuar të territorit me standarte eurapiane;
    b) krijimi i kushteve territoriale për zhvillimin rajonal;
    c) drejtimi i krijimit dhe zhvillimit të infrastrukturës publike kombëtare;
    d) krijimi i kushteve për ruajtjen e ekosistemeve, biodiversiteteve, burimeve natyrore mbi e nën tokë dhe të pasurisë natyrore e kulturore, balancimin e efekteve të sistemeve të banimit dhe veprimtarive ekonomike dhe mbrojtjen e zhvillimin e sipërfaqeve te gjelbra e sipërfaqeve të tjera të kultivueshme; etj
    Objektivat jane: Konvergjencë; Konkurrencën rajonale dhe punësimin; Bashkëpunimi territorial Evropian dhe jane Qasja Kontraktuale si një mjet efektiv i zbatimit të projekteve që përfshijnë nivele të ndryshme të qeverisë, "një zonë, një strategji, një kontratë". Ato do të përqendrohen në prioritete: Konkurrenca lokale dhe atraktivitetin; Dimension mjedisor i zhvillimit të qëndrueshëm; Kohezionit social dhe territorial; Zhvillimi i Qëndrueshëm.

    POLITIKA E PLANIFIKIMIT TE TERRITORIT PËR ZHVILLIM TE QËNDRUESHËM (RAJONI TIRANE –DURRES), SHQIPERI

    AUTOR: GJERGJ THOMAI

    Data e publikimit: NENTOR 2012
    Publikuar ne: REVISTEN SHKENCORE TE UNIVERSITETIT PER BIZNES DHE TEKNOLLOGJI, PRISHTINE, KOSOVE

  • AUTOR: GJERGJ THOMAI, IVA MEZEZI PLANIFIKIMI RAJONAL NE SHQIPERI

    Abstrakt
    Diskutohen kontekstet e urbanizimit në Shqipëri dhe aktorët kryesorë të përfshirë në fushën e planifikimit urban. Ai përshkruan gjendjen ekzistuese urbane dhe evoluimin gjatë këtyre viteve. Ai siguron dhe analizon qasjet kryesore të zbatuara nga qeveria në fushën urbane. Ai gjithashtu, në mënyrë specifike, shqyrton funksionimin e shtresës urbane dhe rolin e qeverisë. Në të njëjtën kohë shpjegon marrëdhëniet midis rritjes urbane dhe politikat urbane dhe mjetet për të bërë pushtetin vendor më efikas, duke përfshirë çështjet e legalizimit.
    Ai analizon problemet kryesore në bazë të gjendjes aktuale ligjore, institucionale dhe rregulluese, duke u përqëndruar në komponentët e tyre kryesorë. Vëmendje e veçantë është dhënë mbi mundësitë për të promovuar zhvillimin e qëndrueshëm dhe të integruar në nivel rajonal. Ky dokument është përgatitur duke përdorur të dhënat e mbledhura nga studimet dhe raportet: Plani Paraprak i Strukturës të Tiranës së Madhe, LMTF 1995; Studimi Rajonal i Tiranë-Durrësit Korridori-GTZ, dhe një nga studimet më të rëndësishme të vitit 2002, Plani Strategjik për Tiranën e Madhe.
    Dokumenti është mbështetur edhe nga materiale si "Tiranë - Sfida e Zhvillimit Urban", 2003, "PCN-Raporti i Përfundimit të Zbatimit të Projektit të Menaxhimit të Tokës Urbane", 2005, “Atlasi demografik i Shqipërisë”, 2003 dhe “Rishikimi i Sektorit Urban në Shqipëri , Shtator 2006, Banka Botërore. Artikulli shqyrton ligjet ekzistuese shqiptare, sidomos: "Për Planifikimin e Territorit" dhe "Për Organizimin dhe Funksionimin e Qeverisjes Vendore", si dhe të tjera të lidhura me legjislacionin urban.
    Ai pasqyron ndryshimet me kalimin e kohës dhe tregon ndryshimet dramatike në rajon pas vitit 1990, jo vetëm politikisht dhe administrativisht, por edhe në lidhje me strukturën e popullsisë, migrimit, dhe zhvillimet e reja në fushën urbane. Dokumenti parashtrohet në kontekstin global të urbanizimit dhe zhvillimit rajonal. Ai paraqet një histori të shkurtër të tij si dhe çështjet me të cilat ballafaqohen rajonet Tiranë-Durrës si dhe nevojat për planifikimin e tyre.

    PLANIFIKIMI RAJONAL NE SHQIPERI

    AUTOR: GJERGJ THOMAI, IVA MEZEZI

    email :gjergjthomai@yahoo.com
    Fjalet Kyce
    Planifikim rajonal; urbanizim, zhvillim i qëndrueshëm, qeverisje vendore, ligj, tokë.

  • AUTOR: GJERGJ THOMAI, ENTELA VAKO NDIKIMI I ZHVILLIMIT URBAN TE ZONES SE TIRANES NE FORMIMIN E KARAKTERISTIKAVE TE UJRAVE NENTOKESOR

    Abstrakt
    Gjetja e mjeteve më të përshtatshme që ndihmojnë për të vlerësuar dhe për të menaxhuar mjediset lumore, duke lejuar restaurimin e tyre, është një nga çështjet kryesore në menaxhimin e zonave lumore. Ky dokument përshkruan kërkesën, në një pellg në Shqipëri, të treguesve DPSIR-Forcat shtytëse –Presionet –Shtet –Ndikimi -Përgjigja në kuader te kontekstit te Sistemit te Informacionit Hidro-gjeologjike dhe (GIS). Fokusi i kësaj pune është bërë për të dy kategoritë e para.
    Brenda pellgut ujembajtes Tiranë-Ishëm, eshte perzgjedhur nën-ujëmbledhës Tiranë-Fushë-Kruja si rastin e studimit dhe jane perckatuar një sërë treguesish për forcat lëvizëse dhe shtytese, dhe treguesit jane llogaritur dhe diskutuar.

    NDIKIMI I ZHVILLIMIT URBAN TE ZONES SE TIRANES NE FORMIMIN E KARAKTERISTIKAVE TE UJRAVE NENTOKESOR

    AUTOR: GJERGJ THOMAI, ENTELA VAKO

    Data e publikimit: SHKURT 2011
    Publikuar ne: REVISTA SHQIPTARE E SHKENCAVE TE NATYRES DHE TEKNIKES E AKDEMISE SE SHKENCAVE TE SHQIPERISE